Giới thiệu sáo trúc Việt Nam. Cách chơi sáo cơ bản cho người mới bắt đầu

Sáo trúc là nhạc cụ được thổi bằng hơi có từ thuở xa xưa, gắn bó mật thiết với nhiều thế hệ người Việt tự bao đời. Hình ảnh mục đồng thổi sáo trong buổi chăn trâu, hay tiếng sáo ai oán tiếc thương mối tình chưa nở vội tàn của Trương Chi – Mị Nương chắc hẳn đã khắc sâu trong tuổi thơ mỗi người Việt. Những hình ảnh đẹp về kí ức xưa và mang đậm nét văn hóa Việt thuần là lí do mà sáo trúc luôn giữ một vị trí đặc biệt trong tâm thức người Việt khi nhắc đến các loại nhạc cụ dân tộc. Vậy để lí gải tại sao sáo trúc lại được yêu thích chúng ta phải tìm hiểu về đặc điểm sáo của sao trúc, cũng như cách chơi loại nhạc cụ này ra sao? Hi vọng qua đây bạn sẽ hiểu và thêm yêu cây sáo trúc Việt và trong tương lai bạn sẽ trở thành một người thổi sáo chuyên nghiệp.

cách-chơi-sáo-trúc-cơ-bản

Cây Sáo Trúc Việt Nam – Quốc hồn nền âm nhạc dân tộc

Sáo trúc là một loại nhạc cụ có từ lâu đời và gắn bó với đời sống tinh thần của người Việt. Dựa vào cách thổi sáo trúc được chia thành hai loại cơ bản: sáo ngang và sáo dọc. Mỗi loại sáo có âm sắc riêng nên người có thể  chọn loại sáo làm sao để phù hợp nhất với bản thân cũng như bản nhạc. Sáo ngang ở Việt Nam rất  thông dụng và có nhiều loại.

Sáo trúc Việt Nam ban đầu có 6 lỗ bấm cách đều nhau nhưng về sau không còn được sử dụng. Loại sáo ngang ngày nay có các lỗ bấm tương ứng với các nốt nhạc (Do Re Mi Fa Sol La Si) với tên gọi khác nhau dựa vào âm trầm nhất mà sáo có thể phát ra. Mỗi loại sáo có tone riêng nên người diễn thường chọn loại sáo làm sao để phù hợp với bản nhạc. Một số sáo cải tiến được khoét thêm một số lỗ bấm phụ trên thân sáo, giúp việc diễn tấu các nốt trầm/bổng dễ dàng.

cách-chơi-sáo-trúc-cơ-bản

Như tên gọi của nó sáo được làm bằng ống trúcvới thiết kế có 1 lỗ thổi nằm cùng hàng với 6 lỗ bấm. Ngoài ra còn 1 lỗ dán màng (sáo Trung Quốc), lỗ âm cơ bản và những lỗ để buộc dây trang trí. Lỗ khoét cuối ống là lỗ âm cơ bản, quyết định âm trầm nhất khi dùng các ngón bịt kín tất cả những lỗ bấm còn lại.Tên gọi của sáo được xác định dựa trên âm trầm của chúng. Song, có những cây sáo không có lỗ âm cơ bản do chúng bị cắt cụt ngay chỗ đó. Tên gọi của sáo được xác định căn cứ vào đầu lỗ của ống sáo và cho đó là lỗ âm cơ bản. Tuy nhiên lỗ âm này không bắt buộc mà tùy từng loại sáo, lỗ âm này có thể có hoặc không.

Nhìn chung các cây sáo ngang có âm vực rộng 2 quãng tám. Tuy nhiên dù sáo có  âm thấp hay cao đều thì màu âm của sáo thường  sáng, tươi tắn, gợi nhớ khung cảnh chốn đồng nội. Bên cạnh đó người ta có thể sử dụng sáo để diễn tả những diệu nhạc buồn man mác. Người nghệ sĩ thổi sáo bằng cách sử dụng kỹ thuật rung, đánh lưỡi (đơn, kép và tam) hoặc phi (một cách rung lưỡi cổ truyền). Hoặc có thể thổi bằng cách nhấn hơi, luyến hơi, vuốt hơi, âm bội và ngón vỗ…

Hướng dẫn sáo trúc cho người mới bắt đầu

Là một loại nhạc cụ nhỏ gọn, khá dễ chơi, giá thành hợp lí, âm sắc du dương trầm bổng thể hiện được tâm tình của người thổi sáo nên sáo trúc được rất nhiều người biết đến và muốn tìm tòi học chơi. Có người thổi sáo như một thú vui tiêu khiển, có người lấy sáo làm bạn, có người tìm đến sáo vì muốn chinh phục. Và chúng ta có thể tự học thổi sáo trúc mà không cần phải đến các lớp giảng dạy với những lưu ý cơ bản sau: (Tuy nhiên, nếu có điều kiện các bạn nên tìm đến các lớp dạy thổi sáo chuyên sẽ cho bạn những kiến thức mà trên mạng không có được).

cách-chơi-sáo-trúc-cơ-bản

  • Lựa chọn cây sáo trúc phù hợp: Mỗi loại sáo có âm điệu riêng nên người thổi sáo thường chọn loại sáo làm sao để phù hợp nhất với bài hát hoặc bản nhạc. Vậy nên khi mua sáo trúc bạn nên chú ý một số điểm sau: Đường kính ống sáo lớn thì âm phát ra sẽ trầm hơn; Độ dài của ống sáo càng dài thì âm sẽ trầm hơn; Một yếu tố rất quan trọng nữa là độ dày của ống sáo, ống sáo dày sẽ cho ra âm trầm hơn.  Nếu mới bắt đầu với việc học sáo, bạn nên chọn loại sáo có chất lượng vừa phải và chọn một số âm trầm để dễ thổi hơn.
  • Tư thế cầm sáo: Xác định các nốt trên 6 lỗ và sử dụng bốn ngón (2 ngón út, 2 ngón cái) giữ ống sáo, sao cho khi 6 ngón kia cùng mở một lúc ống sáo nằm vững.
  • Thổi sáo kêu: cần đặt môi đúng đặt môi sao cho lỗ sáo nằm chính giữa 2 môi và ngửa sáo ra , thổi đúng hướng và ém hơi đủ. Ngoài ra, các bạn cần phải bịt kín các lỗ.
  • Bắt đầu làm quen với các nốt cơ bản: Để bước đầu quen với cách bấm lỗ và giúp các ngón tay linh hoạt hơn. Các bạn nên thể tập mở các nốt từ đô rê mi fa sol la si do2 rồi quay lại. Bạn là một người mới học thì bạn nên học từ những cái cơ bản nhất như cách bấm thổi sáo 6 lỗ với quãng 1,2,3, cách thổi các nốt thăng, nốt giáng, khi sử dụng thuần thục rồi mới đến những chức nâng mở rộng và nâng cao.
  • Cách lấy hơi: Hơi thở được thực hiện chủ yếu từ cơ hoành. Cách tìm cơ hoành khi thổi, khi bạn hít đầy không khí ép xuống bao tử , sau đó ép bụng như là cách bạn thở ra . Các cơ bắp đó là cơ hoành, vì nó cho phép luồng hơi di chuyển qua phổi xuống bụng trên, sau đó ép không khí ra khỏi chúng từ bụng. Lúc nào cũng thổi hơi thở ra từ bụng (phía bao tử), mỗi một note nhạc hoặc từ một dãy note với nhau, bắt đầu note nhạc với đánh lưỡi nhẹ chữ ”t”. Thực tập mỗi một note bạn thổi ra cho dài và đều . Khi âm phát ra phải vững và chắc.

cách-chơi-sáo-trúc-cơ-bản

Tiếng sáo không chỉ là tiếng nhạc mà đó còn là tiếng hát ân tình của tâm hồn người Việt tự bao. Âm thanh dung dị, gần gũi khiến sáo gắn bó với tâm hồn người Việt. Không ai nghe tiếng sáo mà không bồi hồi cảm thán. Chơi sáo không phải đầu tư quá nhiều, lại nhỏ gọn linh động. Bất cứ nơi đâu, khi cảm xúc dâng trào bạn có thể nâng sáo để thổi một khúc nhạc là đủ hấp dẫn người nghe rồi. Người ta nói thổi sáo dễ song việc thổi được và thổi hay là hai phạm trù đối lập. Chỉ cần kiên nhẫn tập luyện và đặt tâm huyết của mình vào nhạc cụ bạn hoàn toàn có thể làm tốt. Nếu có đam mê với loại sáo trúc thì đừng ngừng ngại gì cả mà hãy bắt đầu làm quen và học tập. Chịu khó luyện tập, đặt hết lòng say mê vào đó, bạn sẽ thành công, điều đó không có gì lạ cả.

 

HÃY CHIA SẺ SUY NGHĨ CỦA BẠN VỀ BÀI VIẾT?! (Bình luận của bạn sẽ hiển thị sau khi được quản trị viên phê duyệt)

Please enter your comment!
Please enter your name here